MALİYYƏ HESABATLARININ AUDİTİ

Maliyyə hesabatlarının auditi Beynəlxalq Audit Standartlarına (ISA) uyğun olaraq maliyyə hesabatlarının yoxlanılmasıdır. O, istər təşkilatın əməkdaşları tərəfindən, istərsə də kənar auditor tərəfindən həyata keçirilə bilər. Biz Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına (IFRS), Ümumi Qəbul Olunmuş Mühasibat Uçotu Prinsiplərinə (GAAP), Milli Mühasibat Uçotu Standartlarına (MMUS) və tətbiq olunan digər hesabat standartlarına uyğun olaraq hazırlanmış maliyyə hesabatlarının auditi də daxil olmaqla, böyük miqyasda audit xidmətləri təklif edirik. Bəzi təşkilatlar üçün maliyyə hesabatlarının auditi məcburidir. Bir sıra yurisdiksiya sistemlərində audit maliyyə məlumatlarını təhrif etməklə qəsdən fırıldaqçılığa yönəlmiş təşəbbüslərin qarşısını almaq üçün qanuni tələbdir.

Maliyyə hesabatlarının auditinin bir neçə əsas məqsədi var:

  • Maliyyə hesabatlarının əhəmiyyətli dərəcədə düzgün və tam olub-olmadığını və müvafiq çərçivəyə uyğun təqdim edilib-edilmədiyini qiymətləndirmək.;
  • Şirkətdə saxtakarlığı aşkar etmək;
  • Müəssisənin rəqabətədavamlı müəssisə olaraq qalıb-qalmayacağını, yəni fəaliyyətini davam etdirib-etdirməyəcəyini qiymətləndirmək;

Maliyyə hesabatlarının auditi aşağıdakı əhəmiyyətli funksiyaları yerinə yetirir:

  • İnvestorlara zəmanət verir. İnvestorlar gündəlik fəaliyyətlərdə iştirak etmədiyindən, onlar təhrif edilməmiş və etibarlı məlumatlar əldə etmək istəyir.
  • Bu, maliyyə hesabatlarında ardıcıllıq təmin edir ki, nəticədə benefisiarlar şirkəti təhlil edərkən və qərarvermə prosesində həmin məlumatlardan istifadə edə bilər.
  • Bu, rəhbərliyin yoxlama prosedurları apara biləcəyi әsas sahəlәri müәyyәn edir.

Maliyyə hesabatlarının auditi dövlət və özəl şirkətlərdə fərqlənə bilər. Müəssisənin miqyasından asılı olmayaraq, bütün şirkətlər maliyyə hesabatları hazırlayır. Buna baxmayaraq, daha böyük dövlət müəssisələrinin auditi daha çətin olur və daha çox istifadəçi tərəfindən istifadə olunur. Bundan başqa, maliyyə hesabatlarını hazırlayarkən dövlət şirkətlərinin riayət etməli olduğu əlavə hüquqi tələblər ola bilər.

Maliyyə hesabatlarının auditi 4 vacib mərhələdən ibarətdir:

  1. Razılaşma: İşi yerinə yetirməzdən əvvəl auditorlar əsas şərtləri və müddəaları öz müştəriləri ilə müzakirə etməlidirlər. Auditorlar həmçinin, müəssisənin auditin öhdəsindən gəlib-gəlməyəcəyini görmək üçün bu mərhələdə təhlilöncəsi yoxlama aparmalı və müştərini lazımi şəkildə araşdırmalıdır.
  2. Planlaşdırma: Audit prosesinin planlaşdırılması vacibdir. Bu mərhələdə auditor tətbiq ediləcək audit yanaşmasını seçə bilər, resurslar ayıra bilər və müştəri mühitini, müştərinin daxili nəzarət sistemini başa düşə bilər.
  3. İcra: İcra mərhələsində şirkətin auditi həyata keçirilir. Audit prosesinin başlamasından əvvəl audit ilə bağlı bütün müvafiq məlumatlar auditora təqdim edilir. Auditorlar müştərinin anbarında saxlanılan inventarları yoxlaya və inventarların illik sayım prosesində iştirak edə bilərlər.
  4. Hesabatvermə: Hesabatvermə audit prosesinin sonuncu mərhələsidir. Bu mərhələdə, auditorlar özlərinin audit müşahidələrini və audit nəticələrini əks etdirən hesabat hazırlayırlar.